Co to jest baza danych? – BlendBerg­čŚť

Co to jest baza danych? – BlendBerg­čŚť

Szybki rozw├│j internetu oraz jego zwi─Ökszaj─ůca si─Ö og├│lnodost─Öpno┼Ť─ç sprawi┼éy, ┼╝e wiek XXI sta┼é si─Ö wiekiem informacji. Mo┼╝emy dowiedzie─ç si─Ö wszystkiego, kiedy chcemy; zebra─ç odpowiednie dane, by z nich skorzysta─ç. Jednak jak tyle informacji mo┼╝na przechowa─ç oraz jak je od siebie odr├│┼╝ni─ç? Na samo wpisanie has┼éa w wyszukiwark─Ö wyskoczy nam multum wynik├│w, natomiast jak je wszystkie skompletowa─ç? Odpowiedzi─ů na oba pytania jest baza danych.

W pracy, w urz─Ödzie, w sklepach i punktach gastronomicznych – wsz─Ödzie znajdziemy takie skomputeryzowane zbiory informacji. S─ů one o wiele przyjemniejsze w obs┼éudze i bardziej intuicyjne, oraz mog─ů pomie┼Ťci─ç niesko┼äczenie wi─Öcej informacji ni┼╝ papierowe indeksy, kt├│rych ju┼╝ dzi┼Ť prawie nie spotkamy. Jest to standard w dzisiejszych czasach i cz─Östo nawet nie jeste┼Ťmy ┼Ťwiadomi, jak trudne ┼╝ycie by┼éoby bez niego.

1. Zrozumienie baz danych

Poj─Öcie baza danych cz─Östo ka┼╝dy rozumie intuicyjnie, ale kiedy kto┼Ť zostanie poproszony o definicj─Ö, pojawia si─Ö problem. Stwierdzenie, ┼╝e jest to po prostu zbi├│r informacji by┼éoby niedopowiedzeniem, bo czym w takim razie r├│┼╝ni┼éaby si─Ö taka baza od listy, chocia┼╝by z zakupami. To, co charakteryzuje baz─Ö danych, to po pierwsze zawarto┼Ť─ç ca┼ékowicie wyczerpuj─ůca temat – np. baza miast w Polsce ma mie─ç rozpisane wszystkie miasta; po drugie, organizacja zawarto┼Ťci. Bez niej panowa┼é by ba┼éagan, kt├│ry przy takiej ilo┼Ťci danych czyni┼éby informacje bezu┼╝ytecznymi.┬áBazy powstaj─ů po to, by posiada─ç ca┼ékowity ogl─ůd na wszystkie potrzebne dane, oznacza to, ┼╝e dzi─Öki niej pozb─Ödziemy si─Ö informacji nadmiarowych, takich jak duplikaty lub wyniki niezwi─ůzane z tym, czego szukamy, poniewa┼╝ mo┼╝emy dokona─ç ┼éatwej ich filtracji. Przy okre┼Ťleniu danego kryterium, szybko znajdziemy zadowalaj─ůc─ů odpowied┼║.┬áCo najwa┼╝niejsze, forma bazy jest bardzo przejrzysta i umo┼╝liwia klarown─ů analiz─Ö – dane przechowywane s─ů tabelarycznie i posiadaj─ů posta─ç zestawie┼ä. Mo┼╝emy r├│wnie┼╝ elementom zawarto┼Ťci przypisywa─ç funkcje, ┼╝eby wiedzie─ç, kt├│re rekordy s─ů ze sob─ů powi─ůzane, oraz w jaki spos├│b. Baza danych oferuje ogromny wachlarz mo┼╝liwo┼Ťci, co czyni j─ů tak bardzo u┼╝yteczn─ů.

2. Troch─Ö historii

Poj─Öcie baza danych zosta┼éo u┼╝yte po raz pierwszy w XX wieku na sympozjum ÔÇ×Development and Management of a Computer-centered Data BaseÔÇŁ, a pierwsza taka baza stworzona zosta┼éa przez Charlesa Bachmana, kt├│ry chcia┼é pokaza─ç, jak mo┼╝na efektywnie sk┼éadowa─ç dane przy u┼╝yciu nowych technologii, kt├│re wcze┼Ťniej mog┼éy by─ç sk┼éadowane na co najwy┼╝ej ta┼Ťmach magnetycznych. Przez nast─Öpne lata r├│┼╝ni naukowcy opracowywali w┼éasne modele przechowywania danych w komputerach. Obecnie najwi─Öksz─ů uwag─Ö badaczy przyci─ůgaj─ů bazy typu XML, kt├│ra rezygnuje z klasycznego podzia┼éu danych na rzecz zorganizowania zasob├│w tak, by by┼éy w jednym miejscu.

Przeczytaj:┬áNajlepsze godziny w ci─ůgu dnia do komunikacji z klientamiÔĆ░

3. Elementy bazy danych

Ka┼╝da baza danych posiada charakterystyczne dla niej elementy, dzi─Öki kt├│rym mo┼╝liwa jest charakteryzacja danych. Te komponenty s─ů ca┼éym clou omawianych przez nas baz. Wi─Öc z czego sk┼éada si─Ö baza danych?

3.1 Rekord i pole rekordu

Rekordem nazywamy pojedynczy wpis do bazy, kt├│ry jest dla nas no┼Ťnikiem informacji, kt├│r─ů potem odczytujemy. W tabeli przedstawiony jest jako pojedynczy wiersz, w kt├│rym znajduj─ů si─Ö kom├│rki. Polem natomiast nazywamy kolumn─Ö tabeli, kt├│ra s┼éu┼╝y do zdefiniowania jakiej┼Ť cechy. W ka┼╝dym wierszu znajduje si─Ö ta sama liczba kom├│rek i jest ona taka sama jak liczba kolumn.

3.2 Tabele

Najbardziej popularny spos├│b przechowywania informacji, kt├│re posiadaj─ů jakie┼Ť r├│┼╝ni─ůce je od siebie cechy, wed┼éug kt├│rych chcemy je uporz─ůdkowa─ç. Jest to du┼╝y zbi├│r rekord├│w, w kt├│rym tak naprawd─Ö zaczyna si─Ö dzia─ç ca┼éa ÔÇťmagiaÔÇŁ. Tabela definiuje nam klas─Ö obiekt├│w, kt├│re przechowujemy w bazie. W tabeli ÔÇťBaza firmÔÇŁ nie znajdziemy organizacji non-profit i vice versa. Cech─ů definiuj─ůc─ů tabel─Ö jest jej struktura, czyli podzia┼é na kolumny. Kolumna okre┼Ťla pewien atrybut, kt├│ry przypisany jest do rekordu. W naszym wcze┼Ťniejszym przyk┼éadzie ka┼╝dy element w bazie firm mo┼╝e mie─ç przypisany np. kapita┼é zak┼éadowy, jako cecha, kt├│ra go wyr├│┼╝nia. Oczywi┼Ťcie znajd─ů si─Ö rekordy, kt├│re b─Öd─ů mia┼éy w tym przypadku identyczne cechy, co b─Ödzie wynika┼éo z uporz─ůdkowania kolumny. W bazie danych miast w Polsce za to, cech─Ö ÔÇťstolicaÔÇŁ posiada─ç b─Ödzie tylko jeden rekord. Opr├│cz tego kolumna jest zawsze specjalnym typem danych. Nie mo┼╝e by─ç opcji, ┼╝e dana cecha jest np. liczb─ů i dat─ů, poniewa┼╝ uniemo┼╝liwi┼éoby to bazie uporz─ůdkowanie rekord├│w.

3.3 Klucz

Jak wspominali┼Ťmy wcze┼Ťniej, baza danych unika posiadania duplikat├│w element├│w i oferuje maksymalnie efektywne uporz─ůdkowanie. Aby to by┼éo mo┼╝liwe, ka┼╝dy rekord musi mie─ç swoje miejsce, kt├│re przypisane jest tylko i wy┼é─ůcznie do niego, inaczej mog┼éoby si─Ö wszystko ze sob─ů pomiesza─ç. To miejsce nazywa si─Ö kluczem. Za jego pomoc─ů od razu obiekt zostanie zidentyfikowany, poniewa┼╝ do danego klucza przypisany b─Ödzie tylko jeden rekord. Klucz jest tym, co jest w bazie danych najwa┼╝niejsze i nieodzowne. Najcz─Östsz─ů praktyk─ů jest wybieranie pola z numerem rekordu, jako klucz, poniewa┼╝ wtedy ma si─Ö pewno┼Ť─ç, ┼╝e ka┼╝dy obiekt otrzyma w┼éasny i r├│┼╝ny od innych rekord├│w klucz.

3.4 Narz─Ödzia zarz─ůdzania baz─ů

Baza danych sama w sobie, jakkolwiek pomocna, nie jest optymalnie efektywna w swojej podstawowej formie. ┼╗eby zmaksymalizowa─ç ekonomi─Ö wyszukiwania i analizowania danych, u┼╝ywa si─Ö specjalistycznych narz─Ödzi. Umo┼╝liwiaj─ů one metaanaliz─Ö kilku baz, wyszukiwanie odpowiednich rekord├│w, sterowanie baz─ů itp. Najwa┼╝niejszym z nich jest kwerenda, czyli podstawowa opcja do wyszukiwania danych. Umo┼╝liwia nam ona pobranie szukanych element├│w z bazy. Wprowadzaj─ůc odpowiednie zapytanie, kwerenda poda nam informacj─Ö zwrotn─ů w formie interesuj─ůcych nas rekord├│w lub wykona na nich odpowiedni─ů operacj─Ö: po┼é─ůczy─ç rekordy z kilku tabel, usunie te, kt├│re nas nie interesuj─ů, zaktualizuje dane. Pierwsze kwerendy nazywamy wybieraj─ůcymi, drugie za┼Ť funkcjonalnymi. Przydatn─ů jest r├│wnie┼╝ opcja, kt├│ra umo┼╝liwia nam stworzenie z wynik├│w kwerendy kolejnej tabeli, tak by oddzieli─ç wyniki kwerendy od pierwotnej tabeli.

Formularz za to jest rodzajem interfejsu mi─Ödzy u┼╝ytkownikiem a baz─ů danych. Umo┼╝liwia on zarz─ůdzanie form─ů, w jakiej s─ů przechowywane dane (np. uniewidacznia niepotrzebne nam w danej chwili rekordy, nie usuwaj─ůc ich przy tym) i w jakiej u┼╝ytkownik mo┼╝e ┬ábaz─Ö przegl─ůda─ç. Formularza u┼╝ywa si─Ö do uzyskania najwi─Ökszej przejrzysto┼Ťci bazy dla jej u┼╝ytkownik├│w.

Ostatnim narzędziem jest tzw. raport. Opcja znana szczególnie statystykom i różnego rodzaju analitykom.  Jest to zebranie i podsumowanie danych z bazy lub jej pewnego fragmentu, przeznaczony zazwyczaj do druku.

4. Rodzaje baz danych

Struktura organizacji danych jest kryterium rozróżnienia rodzajów baz. Wyróżniamy bazy proste oraz złożone.

Do prostych nale┼╝─ů kartotekowe i hierarchiczne. Te pierwsze s─ů to po prostu zwyk┼ée spisy. Takie bazy s─ů bardzo ograniczone i nie sprawdzaj─ů si─Ö, je┼Ťli naszym celem jest co┼Ť wi─Öcej, ni┼╝ tylko uzyskanie listy danych element├│w, poniewa┼╝ nie mo┼╝emy dokonywa─ç interakcji. Tak─ů baz─Ö mo┼╝e ka┼╝dy stworzy─ç w arkuszu kalkulacyjnym lub pliku tekstowym. Dobrym przyk┼éadem jest ksi─ů┼╝ka telefoniczna. Baza hierarchiczna jest ju┼╝ odrobin─Ö bardziej rozbudowana. Ma ona charakter drzewa. Wszystkie dane ┼é─ůczy tzw. ÔÇťkorze┼äÔÇŁ – czyli pewna fundamentalna cecha wsp├│lna, natomiast reszta dzieli si─Ö na grupy, kt├│re tworz─ů ÔÇťga┼é─ÖzieÔÇŁ. Taka baza danych jest przejrzysta i ┼éatwa w budowie, natomiast trudno dokonywa─ç w niej jakichkolwiek zmian.

Bazy z┼éo┼╝one pozwalaj─ů na wykonywanie na nich bardziej z┼éo┼╝onych operacji. W 1970 roku Edgar Ted Codd zaproponowa┼é co┼Ť, co znane jest dzi┼Ť jako baza relacyjna. Jak sugeruje nazwa, tutaj wszystko obraca si─Ö wok├│┼é relacji, czyli po┼é─ůcze┼ä mi─Ödzy tabelami, kt├│re umo┼╝liwiaj─ů manipulowanie kilkoma spisami na raz. Bazy obiektowe s─ů mniej popularne, a ich spos├│b dzia┼éania opiera si─Ö na strukturach nazywanych ÔÇťklasamiÔÇŁ. Istnieje te┼╝ hybryda obydwu powy┼╝szych: baza relacyjno-obiektowa

4.1 Relacyjna baza danych

Poniewa┼╝ relacyjna baza danych jest dzi┼Ť najbardziej popularna, to zas┼éuguje ona na wi─Öksz─ů uwag─Ö. Skoro jest tak cz─Östo u┼╝ywana, to co czyni j─ů specjaln─ů w por├│wnaniu do innych?

Przede wszystkim oszcz─Ödza du┼╝o czasu. Je┼Ťli mamy kilka baz danych, kt├│re posiadaj─ů jak─ů┼Ť relacj─Ö (czyli zwi─ůzek mi─Ödzy sob─ů), to mo┼╝emy stworzy─ç z nich jedn─ů wi─Öksz─ů – relacyjn─ů. Aby to zrobi─ç, musimy skorzysta─ç z naszego klucza, po kt├│rym identyfikujemy rekordy. ┬áRelacja ustalana jest na podstawie klucza z jednej tabeli i kolumny z drugiej tabeli, kt├│ra zawiera warto┼Ťci klucza z tabeli numer 1. Na tej podstawie mo┼╝emy utworzy─ç 3 typy relacji: ÔÇťjeden do jednegoÔÇŁ (jednemu rekordowi z tabeli A odpowiada jeden wiersz z tabeli , z kt├│rego si─Ö korzysta rzadko, poniewa┼╝ nie r├│┼╝ni si─Ö niczym od pojedynczej tabeli; ÔÇťjeden do wieluÔÇŁ ┬á– dla jednego rekordu z tabeli A przypisanych jest wiele rekord├│w tabeli B, oraz ÔÇťwiele do wieluÔÇŁ – rekordy z tabeli A maj─ů przypisanych wiele wierszy z tabeli B i odwrotnie. Ostatni typ relacji umo┼╝liwia nam stworzenie trzeciej tabeli (tzw. tabela ┼é─ůcza), kt├│ra b─Ödzie zawiera┼éa w sobie klucze z poprzednich tabel, na kt├│rych podstawie mo┼╝e utworzy─ç nowy – charakterystyczny i unikalny dla ka┼╝dego powi─ůzania.

5. Do czego służy baza danych

Zastosowanie bazy danych┬á– jest bardzo szerokie, dlatego trudno dzi┼Ť nie znale┼║─ç miejsca, kt├│re si─Ö nimi pos┼éuguje. W bankowo┼Ťci jest to spos├│b przechowywania informacji o klientach i ich transakcjach, w bibliotekach s┼éu┼╝─ů do katalogowania ksi─ů┼╝ek, spisywania ich obecnego stanu, np. czy s─ů wypo┼╝yczone. W miejscach pracy u┼╝ywa si─Ö ich w dzia┼éach takich jak ksi─Ögowo┼Ť─ç i dzia┼é kadr. Bardziej skomplikowane bazy mog─ů tworzy─ç np. geograficzne systemy informacyjne, systemy analizy danych lub, powszechnie wszystkim znane, wyszukiwarki informacji, z kt├│rych korzystamy ca┼éy czas i nie potrafiliby┼Ťmy si─Ö bez nich oby─ç.

6. Programy do obsługi bazy danych

Bazy w formacie XML mo┼╝na otworzy─ç w dowolnym programie do obs┼éugi arkuszy kalkulacyjnych. Zale┼╝nie od tego, jak du┼╝a jest baza, do czego jej b─Ödziemy u┼╝ywa─ç oraz jak─ů posiada form─Ö, u┼╝ywa─ç b─Ödziemy innego oprogramowania. Do u┼╝ytku podstawowego formatu baz MySQL u┼╝ywa si─Ö najcz─Ö┼Ťciej takich program├│w jak np. MySQL lub Microsoft Access. Bazy MySQL u┼╝ywaj─ů do dzi┼Ť takie giganty jak Facebook i Twitter, a zosta┼éa opracowana ponad 8 lat temu, co w ┼Ťwiecie informatyki jest bardzo d┼éugim okresem. Natomiast program, kt├│ry oferuje nam Microsoft zdoby┼é swoj─ů popularno┼Ť─ç w┼Ťr├│d w┼éa┼Ťcicieli ma┼éych firm i os├│b fizycznych, poniewa┼╝ jest bardzo prosty w obs┼éudze i dost─Öpny wraz z reszt─ů pakietu Microsoft Office.

Specjalnie rozbudowane oprogramowania do obs┼éugi baz danych nazywane s─ů systemami zarz─ůdzania baz─ů danych.

7. Blendberg

Od ponad 8 lat znajdujemy si─Ö na rynku i dbamy o jako┼Ť─ç dostarczanych przez nas baz. Oferujemy wiele produkt├│w i stale poszerzamy swoj─ů ofert─Ö. Z naszej pomocy skorzysta┼éo ju┼╝ ponad 1000 firm na ┼Ťwiecie, poniewa┼╝ zapewniamy najwy┼╝sz─ů jako┼Ť─ç i pomagamy w rozwoju Twojej firmy. Jeste┼Ťmy profesjonalistami i i stawiamy Ciebie oraz Twoje na pierwszym miejscu. Je┼Ťli masz jakie┼Ť pytanie, skontaktuj si─Ö z nami, a ch─Ötnie na nie odpowiemy.

BlendBerg Team
Tekst Wspólny Zespołu BlendBerg
Mail

Up Next:

Najlepsze godziny w ci─ůgu dnia do komunikacji z klientami - BlendBergÔĆ░

Najlepsze godziny w ci─ůgu dnia do komunikacji z klientami - BlendBergÔĆ░